Ayak Mantar Enfeksiyonu

AYAK MANTAR ENFEKSIYONU:

 

Birçok insanın hayatlarında en az bir kez maruz kaldıkları “ayak mantar enfeksiyonu” sık görülen bulaşıcı bir deri hastalığıdır. En sık genç ve erişkin erkeklerde rastlanılan bu durum, kadınlarda ve 12 yaş altı çocuklarda da görülebilmektedir.

 

Mantar mikrobu ayak derisinde büyüyüp çoğalarak enfeksiyon oluşturur. Özellikle nemli, karanlık ve sıcak ortamda daha çok ürerler. Ayak terlemesi, uzun süreli ve sıkı ayakkabı giyilmesi, ıslak zemine çıplak ayak basılan topluma açık spor merkezlerindeki duşlar, havuz teması, ayakları banyo sonrası ayakların iyi kurulanmaması, kuaför salonlarında ortak pedikür seti kullanılması v.s. bu enfeksiyonun belli başlı tetikleyici faktörleridir.

Başlıca belirtileri ayakta kaşıntı, kabuklanma, sulantı kızarıklık yanma ve kokudur. Erken tanı konulup tedavi edilmezse gövde derisine ve tırnaklara sıçrayabilmektedir. Ayrıca deri bütünlüğü bozulduğu için dışardan giren bakteriler nedeniyle selülit ve lenfanjit gibi daha şiddetli ikincil enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Her iki durumda da yaşam kalitesi düşmektedir. Hastalar ile ortak havlu ve terlik kullanan diğer ev fertlerine kolayca bulaşabilmektedir.

 

Mantar enfeksiyonunun tanısı deri döküntüsünden kazıntı yapılarak direkt mikroskop altında incelenerek konulmaktadır.  Basit sınırlı enfeksiyon tedavisi dışarıdan sürülecek kremler ile mümkündür.  Ancak enfeksiyona meyilli kişilerde mükerrer tekrarlar görülebilmektedir. Şiddetli enfeksiyonlarda ve krem tedavisine dirençli vakalarda ağızdan alınan mantar öldürücü haplar önerilmektedir.  Tırnak tutulumu durumunda tedavi güçleşmekte ve en az 3 ay mantar öldürücü ilaç ve 1 yıl tırnak cilası kullanılması gerekmektedir. Uzun süreli tedavilerde hasta uyumu çok önemlidir. Eğer tedavi erken kesilirse tekrarlama ve direnç riski gelişebilmektedir. Geç tanı konulmuş kronik vakalarda ikincil bakteriyel enfeksiyon eklenmiş ise hastanede yatırılarak hastalara damar yolu ile antibiyotik tedavisi uygulamak gerekmektedir.

 

Mantar enfeksiyonunu önlemek için yapılması gerekenler:

 

1.     Günlük ayak yıkaması,

2.     Spor merkezlerinde ve evde ortak kullanılan ıslak zeminlere çıplak ayak ile basılmaması, ortak terlik ve         havlu kullanılmaması,

3.     Ayakların çok iyi kurutulması (havlu selpak, saç kurutma makinesi)

4.     Özellikle yaz aylarında uzun süreli ve sıkı ayakkabı giyilmemesi, rahat sandalet ve terlik tercih edilmesi,

5.     Sıkı örülü pamuklu ve ter çeken çoraplar giyilmeli, günlük değiştirilmesi,

6.     Pedikür seti kişiye özel olması, 

7.     Ayak ve ayakkabılara günlük mantar önleyici pudra spreyler sıkılmasıdır.

 

                                                                          

   Uzm Dr Ayşe Ferzan AYTUĞ